1 Awst
| << | Awst | >> | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 1 | 2 | |||||
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | ||||||
| 2026 | ||||||
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn | ||||||
1 Awst yw'r dau gant un-deg-trydydd (213ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (214ydd mewn blynyddoedd naid). Mae 152 dydd yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]- 1874 - DDT yn cael ei gynhyrchu am y tro cyntaf, gan y cemegydd Othmar Zeidler ym Mhrifysgol Strasbourg.
- 1876 - Colorado yn dod yn 38fed dalaith yr Unol Daleithiau.
- 1914 - Ymosododd yr Almaen ar Lwcsembwrg, cyhoeddwyd rhyfel rhwng Rwsia a'r Almaen a dechreuodd Ffrainc ymfyddino ar ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf.
- 1960
- 1976 - Trinidad a Thobago yn dod yn weriniaeth.
- 1984 - Glowyr y de'n blocio mynedfa eu pencadlys ym Mhontypridd i atal mynediad gan gomisiynwyr yr Uchel Lys. Ar ôl i'r undeb wrthod talu dirwy am ddirmyg, penodwyd atafaelwyr gan yr Uchel Lys i atafaelu asedau.
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]
- 10 CC - Claudius, Ymeradwr Rhufain (m. 54)
- 126 - Pertinax, Ymeradwr Rhufain (m. 193)
- 1714 - Richard Wilson, arlunydd (m. 1782)[1]
- 1744 - Jean-Baptiste de Lamarck, biolegydd (m. 1829)
- 1789 - Caspare Preetzmann, arlunydd (m. 1876)
- 1800 - Elizabeth Randles, telynores a pianyddes (m. 1829)[2]
- 1818 - Maria Mitchell, seryddwraig (m. 1889)
- 1837 - Mary Harris Jones (m. 1930)
- 1840 - Emily Charlotte Talbot, gwraig busnes (m. 1918)
- 1857 - Emily Shanks, arlunydd (m. 1936)
- 1867 - William Speirs Bruce, fforiwr (m. 1921)
- 1884 - Margaret Clarke, arlunydd (m. 1961)
- 1905 - Helen Sawyer Hogg, gwyddonydd (m. 1993)
- 1912
- Rachel Baes, arlunydd (m. 1983)
- Gego, arlunydd (m. 1994)
- 1915 - Ursula Benser, arlunydd (m. 2001)
- 1918
- Sara-Lisa Ryd, arlunydd (m. 1968)
- Richard Pearson, actor (m. 2011)
- 1924 - Abdullah, brenin Sawdi Arabia (m. 2015)
- 1929 - Olga Rapay-Markish, arlunydd (m. 2012)
- 1930
- Pierre Bourdieu, athronydd (m. 2002)
- Lawrence Eagleburger, diplomydd (m. 2011)
- 1936 - Yves Saint Laurent, dyluniwr ffasiwn (m. 2008)
- 1941 - Nathalie Delon, actores (m. 2021)
- 1944 - Heulwen Haf, actores (m. 2018)
- 1949 - Kurmanbek Bakiyev, Arlywydd Cirgistan
- 1957 - Yoshio Kato, pêl-droediwr
- 1959 - Satoshi Yamaguchi, pêl-droediwr
- 1963 - Coolio, actor, canwr a rapiwr (m. 2022)[3]
- 1965 - Syr Sam Mendes, gyfarwyddr ffilm
- 1973 - Eduardo Noriega, actor
- 2002 - Eluned King, seiclwraig[4]
Marwolaethau
[golygu | golygu cod].jpg)
_(cropped).jpg)
- 30 CC - Marcus Antonius, gwleidydd Rhufain
- 1137 - Louis VI, brenin Ffrainc, 56
- 1714
- Anne, brenhines Prydain Fawr, 49[5]
- Richard Wilson, arlunydd, 67[6]
- 1984 - William Trevor Anthony, canwr opera, 71[7]
- 1996 - Tadeusz Reichstein, meddyg, botanegydd a chemegydd, 99
- 2005 - Fahd, brenin Sawdi Arabia, tua 84
- 2009 - Corazon Aquino, Arlywydd y Philipinau, 76[8]
- 2015 - Cilla Black, cantores, 72[9]
- 2016
- Leili Muuga, arlunydd, 93
- Dai Dower, paffiwr, 83[10]
- 2020 - Wilford Brimley, actor a digrifwr, 85[11].
Gwyliau a chadwraethau
[golygu | golygu cod]
- Calan Awst
- Lugnasad, yn yr hen galendr Celtaidd
- Gŵyl genedlaethol y Swistir: Diwrnod Annibyniaeth
- Diwrnod Annibyniaeth (Benin)
- Diwrnod Swydd Efrog
- Diwrnod Rhyddhau'r Caethweision yn: Barbados, Bermuda, Gaiana, Jamaica, Trinidad a Thobago
- Diwrnod Buddugoliaeth (Cambodia, Fietnam, Laos)
- Diwrnod y Lluoedd Arfog (Gweriniaeth Pobl Tsieina, Libanus)
- Ynys Ffesant yn dod yn rhan o Ffrainc (at 31 Ionawr)
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ John Edward Horatio Steegman; Iorwerth Peate. "Wilson, Richard (1713-1782), arlunydd golygfeydd natur". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 23 Awst 2026.
- ↑ Robert David Griffith. "Randles, Elizabeth (1801?-1829), cerddor". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 23 Awst 2026.
- ↑ Mason, Peter (30 Medi 2022). "Coolio obituary". The Guardian (yn Saesneg).
- ↑ "Eluned King". Team Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2024-08-03. Cyrchwyd 2 Awst 2026.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
- ↑ Somerset, Anne (2012). Queen Anne: The Politics of Passion (yn Saesneg). Llundain: HarperCollins. t. 528. ISBN 978-0-0072-0376-5. OL 30550898M.
- ↑ John Edward Horatio Steegman; Iorwerth Peate. "Wilson, Richard (1713-1782), arlunydd golygfeydd natur". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 7 Awst 2026.
- ↑ Rhidian Griffiths (2016). "Anthony, William Trevor (1912-1984), canwr". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 7 Awst 2026.
- ↑ Ager, Maila (1 Awst 2009). "Cory Aquino dies" (yn Saesneg). Inquirer.net. Cyrchwyd 31 Gorffennaf 2009.
- ↑ Kassam, Ashifa; Gayle, Damien (3 Awst 2015). "Cilla Black may have died as result of an accident, say Spanish police". The Guardian (yn Saesneg). London.
- ↑ "Bocsiwr o Gymru wedi marw yn 83 oed". Golwg360. Cyrchwyd 2 Awst 2016.
- ↑ Bernstein, Adam (2 Awst 2020). "Wilford Brimley, homespun character actor, dies at 85". The Washington Post (yn Saesneg). Cyrchwyd 2 Awst 2020.