Tony Adams
| Tony Adams | |
|---|---|
| Ganwyd | 11 Rhagfyr 1940  Ynys Môn |
| Bu farw | 25 Hydref 2025 Brighton |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | actor, actor teledu |
| Mam | Winifred Brown |
Actor o Gymru o dras Seisnig a Norwyaidd oedd Anthony Stephen Adams (11 Rhagfyr 1940 – 25 Hydref 2025) , yn adnabyddus am ei berfformiadau mewn dwy opera sebon teledu Prydeinig.[1]
Bywyd cynnar
[golygu | golygu cod]Ganwyd Adams ar Ynys Môn, i Winifred Brown, chwaraewraig ac awyrennwr. Ym 1930, hi oedd y fenyw gyntaf i ennill Ras Awyr Cwpan y Brenin o amgylch Lloegr.[2][3]
Hyfforddodd Adams fel actor yn Ysgol Lwyfan Italia Conti.[4] Yn blentyn ymddangosodd ar lwyfannau Llundain, yn enwedig ochr yn ochr â'r Kenneth Williams ifanc mewn cynhyrchiad o Peter Pan yn Theatr y Scala.[4] Roedd llwyfannau eraill yn cynnwys rôl gyferbyn â Cheryl Kennedy mewn adfywiad West End o The Boy Friend, ac ymddangosodd hefyd ar yr albwm cast gwreiddiol a ryddhawyd gyda'r cynhyrchiad hwn.[5] Ymddangosodd hefyd gyda'r Royal Shakespeare Company, ac mewn pantomeim gyda David Essex.[6]
Gyrfa
[golygu | golygu cod]Gwnaeth Adams enw iddo'i hun fel Dr Neville Bywaters yn yr opera sebon General Hospital yn y 1970au. Ymddangosodd hefyd yn stori The Green Death (1973) yng nghyfres Doctor Who fel Elgin. Fodd bynnag, cafodd ei daro'n sâl gyda peritonitis yn ystod y ffilmio, a rhoddwyd rhai o'i linellau i gymeriad arall.
Ym mis Tachwedd 1978, symudodd Adams ymlaen i rôl yn Crossroads, fel y cyfrifydd Adam Chance, a ddaeth yn brif gymeriad yn fuan.[7] Am y rôl hon y mae'n fwyaf adnabyddus. Ym mis Medi 1987, penderfynodd Adams adael y rhaglen. Gwnaed y cyhoeddiad y byddai'r gyfres yn dod i ben ym mis Ebrill 1988, ac arhosodd Adams tan y diwedd. Roedd yn un o aelodau'r cast a ddychwelodd yn adfywiad y gyfres yn 2001, er i'w gymeriad gael ei ladd mewn tân yn ddiweddarach.[8] Ymddangosodd hefyd mewn DVD unigryw a wnaed yn 2014.[9]
Yn ddiwedd 2004, ymddangosodd Adams yn fersiwn llwyfan o Chitty Chitty Bang Bang yn theatr y London Palladium lle chwaraeodd ran Grandpa Potts. Yn 2023, ymddangosodd Adams mewn rôl cameo yn y gyfres fer Nolly ar ITVX , a ddramateiddiodd fywyd ei gyn-gydweithiwr yn Crossroads Noele Gordon, ac lle portreadwyd Adams ei hun gan Augustus Prew.[10][11]
Bywyd personol
[golygu | golygu cod]Yn 2013, yn 72 oed, dechreuodd Adams ddioddef o osteoarthritis, a ddamcaniaethodd y gallai fod wedi deillio o fwyta gormod o fwyd môr, yn enwedig corgimwch.[12]
Ffilmyddiaeth
[golygu | golygu cod]Ffilm
[golygu | golygu cod]| Blwyddyn | Ffilm | Rhan | Nodiadau |
|---|---|---|---|
| 1951 | The Magic Box | Boy | Heb gydnabyddiaeth |
| 1953 | The Enchanted Garret | Bill Banks | Ffilm deledu |
| 1955 | Reluctant Bride | ||
| Touch and Go | Teenager | Heb gydnabyddiaeth | |
| 1964 | Kiss Me Kate | Ffilm deledu | |
| 1971 | A Lizard in a Woman's Skin | Policeman | Heb gydnabyddiaeth |
| Villain | Man | Heb gydnabyddiaeth | |
| 1975 | The Godmothers | Vito | |
| 1977 | The Quality Connections | Nigel | Ffilm fer |
| 1980 | Hardly Working | Eddie the Clown | |
| 1986 | Superfantagenio | Monty Siracusa | |
Teledu
[golygu | golygu cod]| Blwyddyn | Teitl | Rhan | Nodiadau |
|---|---|---|---|
| 1966 | Crossroads | Mr. Perkins | 2 bennod |
| 1972 | The Two Ronnies | Brutus | Pennod: Cyfres 2, Pennod 5 |
| Crown Court | Brian Parker | Pennod: Conspiracy: Part Three | |
| 1972-79 | General Hospital | Dr. Neville Bywaters | Rhan rheolaidd; 304 pennod |
| 1973 | Doctor Who | Elgin | Pennodau: The Green Death |
| Play of the Week | Prince Damian | Pennod: Queen of Hearts | |
| 1978-2002 | Crossroads | Adam Chance | Rhan rheolaidd; 260 pennod |
| 1986 | Hale and Pace | Prince Charming | Pennod: Christmas Extravaganza |
| 1989 | Bergerac | M.C. | Pennod: Tangos in the Night |
| 1992 | The Upper Hand | Donald Crenshaw | Pennod: You Shall Go to the Ball |
| 2001 | The Grimleys | Doctor | Pennod: The Big Sleep |
| 2003 | The Afternoon Play | Agency Supremo | Pennod: Turkish Delight |
| 2006 | Doctors | Edgar Price | Pennod: Ghost in the Machine |
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Lavelle, Daniel (2025-10-26). "Tributes paid to Crossroads star Tony Adams after his death aged 84". The Guardian (yn Saesneg). ISSN 0261-3077. Cyrchwyd 2025-10-27.
- ↑ "The life and times of pioneer Winifred Brown from Sale brought to life in new book". Great British Life (yn Saesneg). 2013-06-05. Cyrchwyd 2022-07-06.
- ↑ "Winifred Brown First Woman to Take Trophy for 750-Mile Contest Over England". The New York Times (yn Saesneg). 1930-07-06. ISSN 0362-4331. Cyrchwyd 2022-07-19.
- 1 2 "Ask: Tony Adams". Chronicle Live. 30 Mawrth 2008. Cyrchwyd 16 Mehefin 2016.
- ↑ "The Boy Friend (feat. Cheryl Kennedy, Tony Adams, Marion Grimaldi, Frances Barlow, Nicholas Bennett, Jeremy Hawk, Ann Beach, Geoffrey Hibbert & Jacqueline Clarke)". iTunes Store. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Medi 2016. Cyrchwyd 16 Mehefin 2016.
- ↑ David Essex (1 Mawrth 2012). Over the Moon: My Autobiography. Ebury Publishing. tt. 93–. ISBN 978-0-7535-4082-4.
- ↑ "Crossroads cast back to Birmingham". BBC News. 23 Mawrth 2010. Cyrchwyd 26 Mawrth 2011.
- ↑ "Characters in Crossroads". Evening Times. 28 Ebrill 2014. Cyrchwyd 17 Mehefin 2016.
- ↑ "Opera sebon Birmingham Crossroads yn dod yn ôl – am un bennod". Birmingham Mail. 9 Rhagfyr 2014. Cyrchwyd 16 Mehefin 2016.
- ↑ "Mae sêr Crossroads yn ailuno ar gyfer cameos emosiynol yn rownd derfynol Nolly". Radio Times. 2 Chwefror 2023. Cyrchwyd 24 Mawrth 2023.
- ↑ "Cast Nolly: Cwrdd â'r actorion a'u cymheiriaid mewn bywyd go iawn". Radio Times. 2 Chwefror 2023. Cyrchwyd 24 Mawrth 2023.
- ↑ Tony Adams (13 Tachwedd 2014). "Roedd poen poenus yn golygu bod angen cymal pen-glin newydd arnaf ond a oedd bwyd môr yn achosi'r broblem?". Mirror. Cyrchwyd 16 Mehefin 2016.