Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 162.980 статии на македонски јазик и 271 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 8 јули 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

70	Римјаните го освојуваат и разрушуваат Ерусалим. Единствениот дел што останува од градот е само западниот ѕид на Соломоновиот храм, денес познат под името Ѕид на Плачот.
1497	Португалскиот морепловец Васко де Гама испловува од Лисабон на патувањето кое ќе му овозможи да го открие поморскиот пат кон Индија.
1997	Усвоен Законот за употреба на знамињата, со кој беше регулирана употребата на македонското државно знаме, а беше забранета употребата на знамиња на други држави во државните и локалните установи.
2022	Во Нара извршен атентат врз поранешниот јапонски премиер Шинзо Абе додека држел говор на митинг.

Родени:

1621	Жан де Лафонтен — француски поет и баснописец.
1809	Људевит Гај — хрватски идеолог и водач на Илирското движење.
1819	Ватрослав Лисински — хрватски композитор.
1839	Џон Дејвисон Рокфелер — американски индустријалец и филантроп.
1877	Елин Пелин — бугарски писател.
1885	Ернст Блох — германски филозоф.
1891	Јозеф Хора — чешки поет.
1893	Фердинанд Цепелин — германски генерал и конструктор на воздушните бродови.
1909	Петар Шегедин — хрватски писател.
1936	Габи Новак — хрватска пејачка.
1943	Илија Карајанов — македонски поет, есеист и критичар.
1948	Слободан Шнајдер — хрватски писател.
1951	Анџелика Хјустон — американска глумица, режисерка манекенка.
1958	Кевин Бејкон — американски глумец.
1961	Фикри Фејзули — член на ОНА.
1961	Енди Флечер — англиски електро-поп музичар.
1967	Клаус Чичер — премиер на Лихтенштајн.
1970	Бек — американски рок-музичар.
1972	Вјорел Молдован — романски фудбалер.
1977	Кристијан Абијати — италијански фудбалски голман.
1977	Паоло Тиралонго — италијански велосипедист.
1980	Роби Кин — ирски фудбалер.
1984	Марина Мијаковска — македонска поетеса.
1988	Џеси Сарџент — новозеландски велосипедист.
1990	Кевин Трап — германски фудбалер.
1991	Вирџил ван Дајк — холандски фудбалер.
1992	Никита Гусев - руски хокеар.
1992	Сон Хеунг-мин — корејски фудбалер.

Починале:

1153	Евгениј III — римски папа.
1623	Григориј XV — римски папа.
1822	Перси Биш Шели — англиски писател.
1932	Александар Грин — руски писател.
1946	Александар Василевич Александров — руски и советски композитор.
1967	Вивиен Ли — американска филмска и театарска глумица.
1994	Ким Ил Сунг — комунистичкиот водач на Северна Кореја.
1998	Душан Вукотиќ — југословенски аниматор.
2010	Крум Томовски — македонски академик, архитект и конзерватор.
2018	Теб Хантер — американски глумец.
2022	Шинзо Абе — јапонски политичар и двократен премиер, убиен со атентат на јавен политички собир.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Долината на Долна Висла во Кокоцко, Полска.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека кикиритките потекнуваат од Јужна Америка?
... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?
... дека островот Калата во езерото Калиманци е дел од антички утврден град?
... дека Пафнутиј Чебишов (1821 – 1894) се смета за татко на руската математика?
... дека Југословенската академија на науките и уметностите (ЈАЗУ) во Загреб е основана во 1861 г. како матична културно-научна установа на сите Јужни Словени?
... дека поимот хигиена доаѓа од Хигија, старогрчка божица на чистотата и здравјето?
... дека името на денешната скопска населба Црниче потекнува од средновековната тврдина Чрнче на Водно?
... дека според една легенда, поречкото село Барбарос (Барбарас) е наречено според светиот римски цар Фридрих I Барбароса?
... дека на сончевата светлината ѝ требаат нешто над 8 минути да стаса до Земјата?
... дека како најбрзо животно на светот, сивиот сокол при спуст може да развие брзина од 389 км/ч?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 162.980 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност